ภาวะ ขา กระตุกขณะหลับ เป็นความผิดปกติชนิดหนึ่งที่เกิดขึ้นในขณะ นอน หลับ โดยร่างกายเกิดการเคลื่อนไหวของแขนขาแบบซ้ำ ๆ โดยที่ผู้ป่วยไม่รู้ตัวในขณะหลับ หรือเรียกอีกอย่างว่า PLMD

PLMD หรือ Periodic Limb Movement Disorder เป็นภาวะที่ร่างกายมีการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อแขนหรือขาแบบซ้ำ ๆ เป็นจังหวะในขณะ นอน หลับ โดยมักเกิดขึ้นทุก 20-40 วินาที และอาจต่อเนื่องเป็นเวลานานถึง 1 ชั่วโมง มักเกิดขึ้นที่ ขา เป็นหลัก แต่ก็สามารถเกิดที่แขนได้เช่นกัน ลักษณะการเคลื่อนไหวมักเป็นการกระดกนิ้วเท้า งอข้อเท้า เข่าหรือสะโพก

ผู้ที่มีภาวะ PLMD มักไม่รู้ตัวว่าตนเองมีอาการดังกล่าว เนื่องจากเกิดขึ้นในขณะหลับ แต่คู่นอนหรือผู้ที่นอนด้วยกันอาจสังเกตเห็นการเคลื่อนไหวผิดปกตินี้ได้ PLMD พบได้ในทุกช่วงอายุ แต่พบมากขึ้นในผู้สูงอายุ โดยพบได้ถึง 45% ในผู้สูงอายุ ซึ่งความรุนแรงในการกระตุกก็แตกต่างกันออกไปตั้งแต่กระตุกเบา ๆ ไปจนถึงการสะบัดอย่างรุนแรง

อย่างไรก็ตาม การใช้ยาควรอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์เท่านั้น เนื่องจากยาแต่ละชนิดอาจมีผลข้างเคียงและอาจไม่เหมาะกับทุกคน